Vừa qua, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 - Hà Tĩnh phối hợp với Tòa án nhân dân khu vực 2 - Hà Tĩnh tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm nội bộ xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đối với bị cáo Nguyễn Văn Tâm về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 174 Bộ luật Hình sự.

Phiên tòa được tổ chức nhằm nâng cao chất lượng công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử của Kiểm sát viên; đồng thời tạo điều kiện để cán bộ, Kiểm sát viên trong đơn vị học tập, trao đổi kinh nghiệm về kỹ năng xét hỏi, đánh giá chứng cứ, tranh tụng và xử lý các tình huống phát sinh tại phiên tòa.

Theo Cáo trạng số 72/CT-VKS-KV2 ngày 25/5/2026 của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 - Hà Tĩnh, khoảng đầu tháng 3/2025, trong thời gian đi làm thuê tại thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, Nguyễn Văn Tâm quen biết Trần Đoàn Đỉnh Cung (thường gọi là Bi). Quá trình nói chuyện, Cung rủ Tâm tham gia sử dụng dây chuyền vàng giả đến các cửa hàng vàng bạc trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh và Nghệ An để thực hiện hành vi đánh tráo vàng giả lấy vàng thật, nếu thực hiện được sẽ trả công 15.000.000 đồng mỗi lần. Do hám lợi, Tâm đồng ý tham gia. Sau đó, Cung chuẩn bị phương tiện, điện thoại liên lạc và cùng một số đối tượng khác đến địa bàn Hà Tĩnh để thực hiện hành vi phạm tội. Các đối tượng mua xe mô tô làm phương tiện đi lại, thuê địa điểm lưu trú, phân công vai trò nhằm thực hiện việc tiếp cận các cửa hàng vàng bạc, tạo lòng tin và thực hiện hành vi gian dối. Để thực hiện thủ đoạn phạm tội, nhóm đối tượng đã đến các cửa hàng vàng bạc mua vàng thật kèm theo hóa đơn bán hàng để lấy mẫu, sau đó sử dụng dây chuyền kim loại màu vàng giả có hình thức bên ngoài giống vàng thật quay lại các cửa hàng đã giao dịch trước đó, xuất trình hóa đơn mua vàng nhằm tạo lòng tin để thực hiện hành vi chiếm đoạt. Khoảng 10 giờ 15 phút ngày 25/6/2025, Nguyễn Văn Tâm điều khiển xe mô tô Yamaha Sirius đến cửa hàng vàng bạc Kim Hưng Yến, do chị Trần Thị Hải Yến làm chủ tại phường Sông Trí, tỉnh Hà Tĩnh. Tại đây, Tâm đưa ra 01 sợi dây chuyền kim loại màu vàng giả có trọng lượng tương đương 10 chỉ cùng hóa đơn mua vàng trước đó và nói cần bán sợi dây chuyền này để mua lại một sợi dây chuyền vàng 05 chỉ. Tin tưởng vào thông tin và hóa đơn do Tâm cung cấp, chị Trần Thị Hải Yến đã giao cho Tâm 01 sợi dây chuyền vàng 9999 trọng lượng 05 chỉ trị giá 54.250.000 đồng và số tiền 53.000.000 đồng. Sau khi nhận được tài sản, Tâm mang về giao lại cho Trần Đoàn Đỉnh Cung và được Cung trả công 15.000.000 đồng. Sau khi phát hiện số vàng trên là giả, chị Trần Thị Hải Yến đã trình báo Cơ quan Công an. Quá trình điều tra xác định, 01 dây chuyền kim loại màu vàng thu giữ trong vụ án được giám định là bạc (Ag) có hàm lượng trung bình 97,79%, bên ngoài được mạ vàng (Au), không phải vàng thật. Tổng giá trị tài sản Nguyễn Văn Tâm chiếm đoạt của chị Trần Thị Hải Yến là 107.250.000 đồng, gồm 53.000.000 đồng tiền mặt và 01 sợi dây chuyền vàng 05 chỉ trị giá 54.250.000 đồng.

Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Văn Tâm đã thành khẩn khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội, thừa nhận việc sử dụng dây chuyền bạc mạ vàng giả làm vàng thật để tạo lòng tin, thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Lời khai của bị cáo phù hợp với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án.

Kiểm sát viên đã chủ động tham gia xét hỏi, làm rõ phương thức, thủ đoạn phạm tội của bị cáo trong vụ án, hậu quả thiệt hại, trách nhiệm dân sự và việc xử lý vật chứng; đồng thời phân tích, đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, khẳng định việc truy tố bị cáo Nguyễn Văn Tâm về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” là có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng quy định pháp luật.

Trên cơ sở đề nghị của Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo Nguyễn Văn Tâm 48 tháng tù giam về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”; buộc bị cáo bồi thường cho bị hại số tiền 107.250.000 đồng; tịch thu sung ngân sách Nhà nước đối với dây chuyền bạc mạ vàng được sử dụng làm công cụ thực hiện hành vi phạm tội và xử lý số tiền thu lợi bất chính theo quy định pháp luật.

Qua vụ án cho thấy, thủ đoạn phạm tội của các đối tượng ngày càng tinh vi, có sự chuẩn bị về phương tiện, phân công vai trò và lợi dụng sự tin tưởng của chủ cơ sở kinh doanh để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, các đối tượng đã lợi dụng hoạt động mua bán vàng bạc, sử dụng tài sản giả có hình thức bên ngoài giống vàng thật, kèm theo hóa đơn giao dịch để tạo lòng tin, gây thiệt hại lớn cho người bị hại. Để phòng ngừa các hành vi phạm tội tương tự xảy ra, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 - Hà Tĩnh đã chú trọng làm rõ những nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm, đồng thời kiến nghị các cơ quan, đơn vị có liên quan tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật; nâng cao ý thức cảnh giác của người dân, đặc biệt là các chủ cơ sở kinh doanh vàng bạc trong việc kiểm tra, xác minh nguồn gốc, chất lượng tài sản trước khi thực hiện giao dịch. Bên cạnh đó, đề nghị các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương tăng cường công tác quản lý địa bàn, kịp thời nắm bắt các đối tượng có biểu hiện vi phạm pháp luật, hoạt động theo nhóm, có dấu hiệu sử dụng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản; đẩy mạnh tuyên truyền để người dân lựa chọn giao dịch tại các cơ sở kinh doanh uy tín, thực hiện đầy đủ các biện pháp kiểm tra, phòng ngừa nhằm hạn chế nguy cơ bị lừa đảo.

Phiên tòa diễn ra nghiêm túc, đúng trình tự, thủ tục tố tụng. Kiểm sát viên thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử đã thể hiện vai trò chủ động, tích cực trong quá trình xét hỏi, tranh luận, bảo vệ quan điểm truy tố của Viện kiểm sát, góp phần bảo đảm việc giải quyết vụ án khách quan, toàn diện, đúng quy định pháp luật.

Thông qua việc tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm nội bộ, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 - Hà Tĩnh đã kịp thời đánh giá những ưu điểm, hạn chế trong công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử; từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm thiết thực, tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ Kiểm sát viên, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong tình hình mới.