Trong những năm qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn xã Kỳ Anh luôn được các cấp, các ngành và Nhân dân quan tâm thực hiện. Đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm gìn giữ những giá trị văn hóa, lịch sử truyền thống, góp phần giáo dục lòng yêu quê hương, đất nước cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Theo kết quả kiểm kê của UBND tỉnh Hà Tĩnh, hiện nay trên địa bàn xã Kỳ Anh có 02 địa điểm tín ngưỡng, văn hóa được đưa vào danh mục kiểm kê di tích của tỉnh, gồm: Đền Miệu Săng tại thôn Tân An và Đền Quan Bản Thổ tại thôn Phú Hải.

Đền Miệu Săng là di tích lịch sử tín ngưỡng dân gian, nơi thờ thần Cao Sơn Cao Các và Thánh Mẫu. Từ nhiều đời nay, đây là địa điểm sinh hoạt tín ngưỡng quen thuộc của người dân trong vùng. Nhân dân thường xuyên đến dâng hương, cầu mong bình an, may mắn và mùa màng thuận lợi. Di tích hiện có các hạng mục gồm cổng, sân và nhà đền; trong đó nhà đền được xây dựng theo mặt bằng kiến trúc chữ Nhất. Hiện trạng di tích được đánh giá còn tốt, lưu giữ một số hiện vật có giá trị như tượng voi đất nung cổ và các tượng thánh bằng gỗ.

Đền Quan Bản Thổ tọa lạc tại thôn Phú Hải, là nơi thờ Tam Tòa Thánh Thượng, Đức Thánh Thành Hoàng và các vị thần linh. Đây là địa điểm sinh hoạt tín ngưỡng quan trọng của cộng đồng dân cư địa phương, đặc biệt vào các ngày mồng Một và ngày Rằm hằng tháng, người dân thường đến thắp hương, cầu mong cuộc sống bình an, hạnh phúc. Đền được xây dựng theo kiến trúc chữ Nhất, gồm các hạng mục cổng, sân và nhà đền 3 gian 2 chái với các đầu đao cong, tạo nên nét kiến trúc truyền thống đặc trưng. Hiện nay, di tích vẫn được bảo quản và sử dụng tốt.

Việc Đền Miệu Săng và Đền Quan Bản Thổ được đưa vào danh mục kiểm kê di tích của tỉnh là cơ sở quan trọng để tiếp tục nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng của địa phương. Đồng thời, đây cũng là tiền đề để các cơ quan chuyên môn xem xét, đánh giá và đề xuất các bước tiếp theo trong công tác bảo vệ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích trong thời gian tới.

Phát huy truyền thống văn hóa của quê hương, cấp ủy, chính quyền và Nhân dân xã Kỳ Anh sẽ tiếp tục quan tâm gìn giữ, bảo vệ các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn; đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng trong việc bảo tồn di sản văn hóa, góp phần xây dựng đời sống văn hóa ngày càng phát triển, giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương và thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa tâm linh trong tương lai./.