Rơm rạ sau thu hoạch là nguồn phụ phẩm nông nghiệp rất có giá trị nếu được tận dụng đúng cách. Tuy nhiên, nhiều người vẫn có thói quen đốt bỏ ngay trên đồng ruộng. Khói từ việc đốt rơm rạ gây ô nhiễm môi trường không khí, làm giảm tầm nhìn giao thông, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người dân, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ. Khói bụi từ rơm rạ còn có thể gây các bệnh về hô hấp, cay mắt, khó thở và làm ảnh hưởng đến sinh hoạt của cộng đồng dân cư xung quanh.

Bên cạnh đó, việc đốt rơm rạ còn làm mất đi nguồn hữu cơ quý giá cho đất. Khi bị đốt cháy, nhiều chất dinh dưỡng trong rơm rạ như đạm, kali, hữu cơ… bị thất thoát, làm cho đất ngày càng bạc màu, chai cứng, giảm độ phì nhiêu. Nhiệt độ cao từ việc đốt còn tiêu diệt nhiều vi sinh vật có lợi trong đất, ảnh hưởng đến năng suất cây trồng ở các vụ tiếp theo. Ngoài ra, việc đốt rơm rạ không đúng cách còn tiềm ẩn nguy cơ cháy lan, gây mất an toàn và ảnh hưởng đến tài sản của người dân.

Hiện nay, có rất nhiều biện pháp xử lý và tận dụng rơm rạ hiệu quả, thân thiện với môi trường mà bà con có thể áp dụng. Một trong những cách làm đơn giản, hiệu quả là sử dụng rơm rạ để ủ thành phân hữu cơ phục vụ sản xuất nông nghiệp. Rơm rạ sau khi thu gom có thể kết hợp với men vi sinh để ủ thành phân bón hữu cơ, giúp cải tạo đất, tăng độ màu mỡ và giảm chi phí mua phân hóa học. Đây là giải pháp vừa tiết kiệm, vừa góp phần xây dựng nền nông nghiệp sạch, an toàn.

Ngoài ra, rơm rạ còn có thể được sử dụng để phủ gốc cây trồng, giữ ẩm cho đất, hạn chế cỏ dại; làm thức ăn cho gia súc; làm đệm lót sinh học trong chăn nuôi hoặc nguyên liệu để trồng nấm. Nhiều địa phương đã hình thành các mô hình thu gom rơm bằng máy cuộn để bán cho các cơ sở chăn nuôi, sản xuất nấm và chế biến phân hữu cơ, mang lại thêm nguồn thu nhập cho người dân.

Để hạn chế tình trạng đốt rơm rạ sau thu hoạch, các cấp, các ngành và toàn thể nhân dân cần chung tay thực hiện tốt một số nội dung sau:

Một là, tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu rõ tác hại của việc đốt rơm rạ và lợi ích của việc tận dụng phụ phẩm nông nghiệp.

Hai là, vận động bà con áp dụng các mô hình xử lý rơm rạ thân thiện với môi trường như ủ phân hữu cơ, trồng nấm, làm thức ăn chăn nuôi…

Ba là, khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư máy móc thu gom, tái sử dụng rơm rạ nhằm nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp.

Bốn là, mỗi người dân cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, không tự ý đốt rơm rạ trên đồng ruộng, ven đường giao thông hoặc gần khu dân cư.

Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của toàn xã hội. Việc không đốt rơm rạ sau thu hoạch không chỉ góp phần giảm ô nhiễm môi trường mà còn giúp tận dụng hiệu quả nguồn phụ phẩm nông nghiệp, nâng cao thu nhập và hướng tới nền sản xuất nông nghiệp bền vững. Vì sức khỏe cộng đồng và môi trường sống xanh – sạch – đẹp, đề nghị toàn thể nhân dân tích cực hưởng ứng và thực hiện nghiêm việc không đốt rơm rạ sau thu hoạch.